Ressamlar:Leonardo da Vinci
İtalyan ressamı, heykeltıraşı, mühendisi, mimarı ve bilgini (1452-1519).
Floransa yakınlarında, Vinci'de dünyaya gelen Leonardo, çocukluğundan
başlayarak desen, matematik ve doğa bilimleri alanında büyük bir
yetenek gösterdi. Floransalı ressam, heykeltıraş ve kuyumcu
Verrocchio'nun atölyesinde yetişti, resim, heykel ve dekorasyon öğrendi.
1482'de Milano'ya, Ludovico Sforza'nın sarayına giderek orada geniş
çapta çalışmalara girişti: resim yaptı, heykel yonttu, Milano ve Pavia
katedrallerinin mimari sorunlarıyla ilgilendi. Dük tarafından
şenlikleri düzenlemekle görevlendirildi, tiyatro dekorları, şenlikler
ve turnuvalar için kostümler çizip gerçekleştirdi, sarayı eğlendirmek
için yeni oyunlar icat etti. Aynı zamanda matematik, jeoloji
(denizdibini ve toprak aşınması olaylarını inceledi), şehircilik ve
hidrolik sorunlarıyla yakından ilgilendi, "Resim Üstüne İnceleme" adlı
bir de kitap yazdı.
Birinci Leonardo: Kralın Mimarı
1499'da Fransızlar Milano'yu ele geçirince Leonardo, önce Mantova ve
Venedik'e, sonra Floransa'ya gitti. Ünlü Gioconda tablosunu o zaman
yaptı. 1506'da Milano'ya dönerek Fransızların hizmetine girdi, sanat ve
bilim çalışmalarını sürdürdü. Roma'da, Giuliano de Medici'nin yanında
geçirdiği iki yıldan sonra, François I'in çağrısını kabul ederek
1516'da Fransa'ya gitti. «Kralın başressamı, mühendisi ve mimarı»
olarak atandı ve Amboise yakınlarında Cloux Şatosu'na yerleşti, iki yıl
sonra orada öldü.
İkinci Leonardo: Benzersiz Sanatçı
Resim, Leonardo da Vinci'nin sanatında önemli bir yer tutar. Onun bütün
araştırmalarının yüce ereği resimdi. Nitekim bu amaçla yeni bir üslûp
geliştirip kabul ettirdi: tuvalleri gölge ve ışık yığınları halinde
işlenmiş, düzenli geometrik (üçgensi ya da piramitsi) kompozisyonlar
halindedir; eritilmiş, yumuşatılmıştan kenarlar, bir çizgiyle
belirlenmemiş, estomplanmıştır (hafif gölgelerle belirlenmiştir
[sfumato tekniği]). Hafifletilmiş, örtülmüş olan renkler derin bir
gizem ve şiir izlenimi yaratır. Leonardo resimlerinde ruhun sırlarını,
tutkuları, duyguları vermeğe çalışır. İtalya'da o tarihte yeni olan bu
teknikle yağlıboya resimler de yaptı.
Üçüncü Leonardo: Bilgin ve Araştırıcı
Leonardo, bilimin her alanında öncüdür. «Defter»lerinde yer alan
krokiler ve notlar, olağanüstü çalışmalarının kanıtlarıdır. Bilgisi,
doğaya ilişkin gözlem ve deneye dayanır. Yukarıda sözü edilen bilim
dallarından başka, astronomi, botanik ve biyoloji ile de ilgilenen
bilgin, cesetleri kesip inceleyerek anatomi alanındaki bilgileri de
geliştirdi. Optikte ve mekanikte perspektifi, ışığı ve hareketi
inceledi.
Dördüncü Leonardo: Mühendis ve Mucit
Teknik alanda yaptığı yenilikler sayılamayacak kadar çoktur,
çağdaşlarınca pek az yararlanılan birçok makine projesi yapmıştır. El
arabası, zırhlı savaş aracı ve tırtıllı taşıtlar onun eseridir. On
kadar silâh ve makinenin de kuramsal planım yapmıştır: uçan makineler
(uçağın ve helikopterin atası), su altında gidecek makineler (perdeli
ayaklar, dalgıç elbiseleri, denizaltılar) gibi. Ayrı parçaların
birleştirilmesiyle yapılan taşınabilir evler fikri de onundur; ayrıca
birçok âlet düşünmüştür: krikolar, pompalar, saatler v.b. Tarihte,
yaşamı boyunca bunca şey öğrenmiş ve keşfetmiş insan pek azdır.
(Solda) 1512 yılında kendi kaleminden çıkan bu portre, o tarihte 60 yaşında olan Leonardo da Vinci'nin kaygılı yüzünü yansıtır.
(Sağda) Leonardo'nun anatomi defterlerinden birinde yer alan, göz
üzerine inceleme. Onun çalışmaları insan vücudunun tanınmasına yardımcı
olmuştur. Ne var ki, desen üzerine karaladığı notları bugün de tümüyle
çözülemez; zira sol eliyle ve sağdan sola doğru yazardı.
Son Akşam Yemeği
Leonardo da Vinci'den çok az resim kalmıştır (15 kadar), üstelik
bunların çoğu da zamanla yıpranmıştır; çünkü çoğu zaman, ressam yeni
icat ettiği malzemeyi kullanarak yeni deneylere girişmiş ve bu malzeme
zamana dayanmamıştır. Örneğin 1496 ile 1498 yılları arasında, Milano'da
bir manastırın duvarına «tutkallı boya» yöntemiyle yaptığı Son Akşam
Yemeği tablosu daha tamamlanmadan üne kavuşmuş, ama 50 yıl geçmeden pul
pul dökülmeğe başlamış, günümüzde hemen hemen tanınmaz hale gelmiştir.
Bazı Eserleri
Tebşir, Müneccim Kralların Tapınması, Kayalıklar Bakiresi, Meryem, Çocuk İsa ve Azize Anna.
«Feronyerli Kadın». Hüzünlü bakışıyla bu güzel portre, Leonardo da Vinci'nin şaheserlerinden sayılır.
«Gioconda». Tahta iterine yapılmış olan bu tablonun modeli, Francesco
del Giocondo'nun karısı Mona Lisa'dır. Genç kadının esrarlı gülümsemesi
ve «sfumato» tekniğiyle işlenmiş olan geri plandaki manzara, bu esere
dünya çapında ün kazandırmıştır. Louvre Müzesi, Paris.
14/3/2007 | Kategori:
SANAT-TiYATRO
|
Yorum (1) |
Yorum Yaz
Kalıcı Bağlantı | Arkadaşına Gönder
Önceki Sayfa | : | Sonraki Sayfa